Rower poziomy - fotorecenzja z budowy

Witajcie!

Już od początku studiów miałem w planie zaprojektować i wykonać pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni, w miarę szybki, z aerodynamiczną obudową. Początkowy plan zakładał budowę quada w tandemie, później trajki, a skończył się na dwóch kółkach i jednym siedzeniu ;)

Sam pomysł to nie wszystko. Trzeba było znaleźć trochę materiałów, do tego plany itp. Spodziewałem się lekkiego zaparcia ze strony ludzi zamieszczających je w internecie, jednak się myliłem. Kto szuka, ten znajduje, a kto prosi, temu dają ;)

1. Plany

Po przeanalizowaniu wszystkiego wybrałem jedno zdjęcie roweru, na którym bazowałem, budując nowy rower. Jest on wykonany w stylu lowracera, niemniej nie aż tak niskopodłogowego ;). Siedzisko jest na wysokości około 40 cm, co jest optymalnym wynikiem jak na moje pierwsze podejście do nowego typu roweru.

A oto i rower bazowy:

2. Rozpoczęcie budowy

Mając już w głowie konkretny pomysł oraz bazę, pod którą będę robił własny pojazd, zabrałem się do pracy. Zbieranie części rozpocząłem już w maju 2013, polując na okazje na znanym serwisie aukcyjnym. Poszukiwania części trwały dość długo, choć było warto. Oficjalnie ostatnia podstawowa część przyjechała w połowie października.

Z racji tego, że nie dysponowałem odpowiednimi rurkami aluminiowymi, a tym bardziej spawarką TIG, którą aluminium spawa się najlepiej, zmuszony byłem pozostać przy standardzie stalowych rurek i profili, a całość spawać migomatem. Część rurek pozyskałem ze starych rowerów, co znacznie obniżyło koszty:

Po narysowaniu całego roweru na tekturce w skali 1:1…

… przystąpiłem do krojenia rurek i żmudnego dopasowywania ich do siebie.

Później przyszedł czas na spawanie… Nie było ciężko, ale zeszły bite 2 godziny z zegarkiem na ręku ;)

Niemal od razu zabrałem się do montowania najpotrzebniejszych części, takich jak stery, widelec oraz obydwa koła:

Jak ze wszystkim, nic nie jest idealne… Nie dysponowałem odpowiednim statywem do trzymania rurek, stąd małe rozbieżności geometryczne ramy. Po małym siłowaniu się z rurkami doszedłem do naprostowania całej konstrukcji. Po oszlifowaniu spawów oraz zdarciu zewnętrznych warstw lakieru prezentuje się następująco:

W kolejnym kroku zabrałem się za profilowanie odpowiednich wzmocnień i podpór. Obowiązkowo trzeba było dać wzmocnienie przy główce ramy oraz pod fotelikiem. To drugie ma dwa zadania: wzmocnić ramę, a także dać miejsce zaczepu wspomnianego już fotelika.

3. Fotelik

Z zakupionego arkusza sklejki 15 mm wyciąłem dwa profile, bazując na pliku PDF znalezionym na forum.poziome.pl. Jak to w życiu bywa, nigdy dwa elementy nie są identyczne, dlatego musiałem im pomóc tarnikiem do drewna, aby choć trochę się spasowały.

Jak widać, udało się bez większych przeszkód ;) Potem przyszła pora na szlifowanie. Na pierwszy ogień poszedł papier ścierny o gradacji 60. Jako że nie miałem szlifierki taśmowej, musiałem pracować ręcznie. Ciężko nie było, a efekt bardzo zadowalający. Oczywiście po 60-ce była 100 oraz 120.

Następnie wykonałem dwa łączniki. Wstępnie założyłem ułożenie głównych profili pod kątem, tak aby listewki na siedzisko lepiej pasowały. Założenie się udało, choć nie widać tego tak dobrze na zdjęciach.

Jak widać, dolny wspornik jest szerszy od górnego. Dolny ma szerokość 17 cm, a górny 13 cm. Na trzecim zdjęciu całość z trzema łącznikami.

Listewki na siedzisko wybrałem ze sklejki grubości 5 mm o szerokościach odpowiednio 2 x 60 mm oraz 2 x 23 mm. Na zdjęciu widać trzy szerokie listewki, ale jedna posłużyła jako zapas.

Po odpowiednim rozplanowaniu listewek przyszła pora na docinanie. Na część podtyłkową oraz lędźwiową dałem listewki 60 mm, natomiast od części piersiowej aż do końca oparcia poszły 23 mm.

Tak to wygląda z zachowaniem założonych odstępów (30 mm).

Kolejnym krokiem było zmiękczenie listewek w specjalnie zaprojektowanym do tego urządzeniu, które nosi nazwę „garnek”. Dla ułatwienia sobie życia wrzuciłem do środka koszyczek do smażenia frytek, żeby sklejka nie namokła wodą, a parą wodną ;)

Zmiękczone listewki wyprofilowałem na obręczy 559 (podziękowania dla Goldena z forum.poziome.pl za podsunięcie pomysłu z obręczą ;) ). Nie miałem nic innego, aby usztywnić wyprofilowaną sklejkę, dlatego użyłem dratwy. Brakowało nieco czasu na robienie zdjęć pomiędzy każdą deseczką, bo w czasie przyciskania, a później wiązania listewki akurat kolejna zdążała się zmiękczyć. Produkcja szła sprawnie i bez kłopotów. Tak oto zostawiłem dwa koła z 12 listewkami do wyschnięcia.

Po zakończonym suszeniu porozcinałem wszystkie sznurki. Nie znalazłbym aż tyle cierpliwości, aby rozwiązać każdy z nich :P. Jednak po wydostaniu pierwszej listewki zobaczyłem taki oto obrazek. Nie wyglądało to za fajnie, zważywszy że listewki były już polerowane do lakierowania. Niemniej odrobina perswazji papieru ściernego 100 oraz 120 poradziła sobie z tym bez problemu ;)

Tak prezentują się wszystkie listewki po profilowaniu parą. Nie odkształciły się idealnie na kształt obręczy, ale taki łuk jest wystarczający. Niestety po profilowaniu okazało się, że jedna listewka miała mały ubytek w jednej z warstw, stąd to małe wgniecenie. Aby je dostrzec na gotowym foteliku, trzeba się naprawdę przyjrzeć.

Montaż listewek szedł bardzo sprawnie. Dzięki listewce dystansowej (30 mm) mogłem bardzo łatwo przykręcać kolejne poprzeczki. Do montażu użyłem wkrętów do drewna 2,5 x 16 mm. Mają małe łebki, a przy sklejce 5 mm wkręcają się w główny profil na około 10 mm. Wystarczająco ;)

Całość wyszła następująco. Tutaj jeszcze bez lakieru.

W końcu przyszła pora na lakierowanie. Zakupiłem 200 ml puszeczkę Vidaronu, lakieru bezbarwnego do drewna, i zacząłem zabawę z pędzelkiem. Drewno ładnie nasiąka lakierem mimo tego, że ten jest dość gęsty. Pierwszą warstwę położyłem tego samego dnia, aby przez noc mógł wyschnąć.

Po wyschnięciu poszła druga warstwa na część siedziskową, po uprzednim przetarciu papierem 120. Różnica jest kolosalna, gdyż pierwsza warstwa lakieru uwydatnia wszelkie malutkie zadziory na powierzchni listewek, które nie są przyjemne w dotyku. Po lekkim peelingu i kolejnej warstwie lakieru efekt jest świetny ;).

Oczywiście nie można było pominąć kwestii tak ważnej jak masa fotelika. Po „zważeniu” na rękę wydawało się coś koło 2 kilo. Waga kuchenna pokazała magiczne 1600 gramów! Jak dla mnie to świetny wynik. Gdyby zastosować sklejkę 12 mm na główne profile, myślę, że masa zeszłaby poniżej 1,5 kg ;)

4. Montaż

Tutaj jeszcze przed spawaniem wsporników, zarówno na główce ramy, jak i pod fotelikiem.

Od ostatniego spawania nie zmieniło się za wiele, ale odpowiednie przemyślenia oraz dopasowywanie rurek itp. zjadły trochę czasu. Niemniej wyszło całkiem zadowalająco. Tutaj widać ramę wraz z kołami oraz przyspawanymi wspornikami (wzmocnieniami), rurką pod oparcie fotelika oraz sam fotelik. Mostek wsadzony tylko w celu łatwiejszego transportu roweru ;)

Kolejnym etapem był mostek, a dokładnie jego modernizacja. Mając już fotelik na miejscu, mogłem dokładnie znaleźć pozycję kierownicy, a tym samym długość i kształt mostka. Początkowo miał być tylko przesunięty do tyłu (jak na zdjęciach wyżej), ale okazało się to kiepskim trafieniem. Potrzeba było drastycznie przedłużyć rurkę wpuszczaną w sterówkę widelca. Na całe szczęście średnica tej rurki jest identyczna co średnica kierownic (22,2 mm), wystarczyło wybrać jakąś prostą kierownicę i ją chlasnąć :P Skończyło się na tym, że pociąłem ponad połowę jednej kierownicy, ale wyszło całkiem zacnie. Poniżej na zdjęciu zestaw śrubek do montażu rolek oraz pręt gwintowany M8 do przedłużenia śruby zaciskającej klin w sterówce.

Konieczna była też modernizacja fotelika, a dokładnie jego małych poprzecznych łączników. Trochę się pospieszyłem i przed dopasowaniem do ramy przykręciłem je na dwa wkręty. Jak się później okazało, dolny łącznik był pod złym kątem do metalowego wspornika na ramie. Efektem tego wszystkiego jest dodatkowy otworek, ale łatwo będzie go czymś zalepić (albo po prostu wkręcę małego wkręta w to miejsce i będzie lajtowo ;)).

Dalsza zabawa była z rolkami. Na sam początek trzeba było odpowiednio przygotować otwory na śrubę, co zajęło trochę czasu. Ani tego zrobić wiertarką, ani żadnym innym urządzeniem. Pozostał jedynie okrągły pilnik do metalu i trochę wysiłku ;) Po około 30 minutach pracy udało się uzyskać otwór fi 10 przelotowo przez dwa wsporniki przy główce, a sam montaż rolek był już dziecinnie prosty. Na dolny zestaw rolek trzeba było jedynie zrobić przelotowo przez rurę otwór pod śrubę M10 i przykręcić.

Osłonkę na rolki, a tym samym uchwyty na rurkę z tecalanu (nylonową), zrobiłem z blaszki stalowej 1 mm. Kilka pomiarów rolek oraz kalkulacji, krótka zabawa z nożycami do blachy oraz wiertłem i tak w 20 minut miałem dwie sztuki ochronnych blaszek ;)

Montaż tylnej przerzutki, nic trudnego ;) Wkręcenie jednej śrubki ;)

Dalej na liście prac był montaż klamkomanetek. Tutaj pojawił się mały kłopot, bo wciskając je maksymalnie do góry kierownicy, natrafiłem na część wygiętą w łuk, a jak wiadomo, obejmy niechętnie tolerują tak drastyczne zmiany średnic, czego efektem jest bardzo krótka część chwytowa dla dłoni (brakuje około 1,5-2 cm dla małego palca ;) ). Przez jakiś czas nie walczyłem z tą niedogodnością, ale już wtedy wiedziałem, że czeka mnie wymiana kierownicy. Tak też się stało, ale o tym później ;)

Nie łudźcie się zamontowanymi chwytami. Jak wsadzi się palec od spodu, to czuć wyraźnie, że końcówka kierownicy jest około 2 cm przed końcem chwytu :P

Kolejny etap: hamulce.

Cała kierownica wraz z linkami.

Po puszczeniu linek wraz z pancerzami przyszła kolej na łańcuch(y) ;)

Zakupiłem w sumie 4 sztuki (jeden poszedł do obecnego piona), z czego 3 wykorzystałem w tym projekcie. Każdy ma 116 ogniw, co daje razem 441 cm łańcucha do dyspozycji. Łańcuchy połączyłem za pomocą pinów z zestawu (w sumie miałem 4 sztuki) oraz spinki, aby w razie czego móc tego gigantycznego węża wydostać z roweru ;) Na całe szczęście nie trzeba było ani skracać, ani przedłużać łańcucha. Wyszło bardzo zadowalająco. Przy środkowym blacie z przodu obsługa całego zakresu kasety nie stanowi żadnej przeszkody dla przerzutki. Gorzej jest przy „młynku”: przy zrzuceniu na ostatni lub przedostatni bieg na kasecie przerzutka słabo napina łańcuch. Nie przeszkadza mi to zbytnio, bo i tak jeżdżę na środkowym blacie ;)

Montaż łańcucha był praktycznie ostatnią rzeczą z części montażowej, dalej pozostała tylko regulacja, zarówno przerzutek, jak i hamulców. Już na tym etapie miałem wielką ochotę się przejechać, lecz przez niesprzyjającą pogodę musiałem odłożyć pierwszy przejazd na inny dzień. Tak oto wyglądał rower przy bieżącym postępie prac:

W końcu nadszedł ten dzień… Wrażenia z pierwszej jazdy były nieziemskie i nigdy wcześniej niespotykane. Pierwsze metry można śmiało porównać do nauki jazdy na pierwszym rowerku, mając 4-5 lat. Ale tym razem praktyka przychodzi o wiele sprawniej i już po 5 minutach mogłem śmiało zawrócić na całej szerokości asfaltu (o zgrozo, 5 m szerokości :P). Wydawać się mogło, że to już wszystko, niemniej przeróżne przeróbki były dopiero przede mną…

5. Modyfikacje

Nie myliłem się, pierwszą rzeczą, którą należało zmienić, była kierownica. Zdemontowałem poprzednią, giętą, a na jej miejsce wstawiłem prostą, przyciętą na 480 mm. Długość odpowiednia, aby spokojnie zmieścić klamkomanetki oraz chwyty.

Kolejną sprawą, można by też rzec, bolesną sprawą, był fotelik. Z racji mojej filigranowej budowy ciała brakowało amortyzacji pod plecami oraz tyłkiem, co poskutkowało kilkoma odgnieceniami. Na pomoc przyszedł pokrowiec wraz z wypełnieniem z pianki do ćwiczeń. Uszyty pokrowiec zawierał 3 komory: jedną pod tyłkiem, drugą w okolicach kręgosłupa lędźwiowego oraz trzecią przy łopatkach. Licząc od dołu, dałem 4, 3 i 2 warstwy maty, gdzie każda warstwa ma 5 mm grubości. Jeżdżę tak do tej pory, nie narzekam zbytnio na to rozwiązanie, choć jestem człowiekiem, który lubi zmieniać i udoskonalać, także i tutaj szukam lepszej alternatywy dla maty do ćwiczeń.

Po kilku próbnych przejazdach dało się także odczuć negatywny wpływ braku lusterek. Przy takim rowerze, gdzie po prostu nie ma możliwości zerknąć za siebie, jazda okazuje się niebezpieczna! Szybko rozejrzałem się w sieci za lusterkami wpuszczanymi w kierownicę i zakupiłem dwie sztuki. Różnica była kolosalna, a bezpieczeństwo oraz wewnętrzny komfort jazdy wzrosły do poziomu max ;)

Ostatnie jazdy próbne miałem możliwość wykonać jeszcze przed zimą 2013/2014, a jak wiadomo, listopad należy do miesięcy deszczowych i niezbyt rozpieszczających temperaturą. Była to idealna okazja do kolejnych przemyśleń nad modernizacją projektu. Na pierwszy ogień poszły błotniki, zarówno na przednie, jak i tylne koło. Z tym drugim był odrobinę problem, gdyż zastosowany przeze mnie wahacz nie przewidywał montażu standardowych aluminiowych błotników, toteż trzeba było wykazać się odrobiną inwencji twórczej. Efekty są dla mnie zadowalające. Drugą sprawą było osłonięcie części łańcucha, który przez swoją długość oraz odległość od ruchomych części zbierał wszelkie nieczystości jak gąbka wodę, stąd byłem zmuszony zastosować rurkę z tecalanu (nylonową). Ciężko jest z takimi częściami w naszym małym mieście, Krasnymstawie, lecz udało się! Rurka ta wykorzystywana jest jako przewód ciśnieniowy w ciężarówkach oraz maszynach rolniczych. Oto efekty:

Na tym etapie zakończyła się jesień, a z nią prace nad rowerem…

Jednak zima była dla mnie bardzo krótka (albo szybka), a już z pierwszymi cieplejszymi dniami zabrałem się do dalszych prac.

6. Malowanie

Nie mogłem już wytrzymać z tym beznadziejnym lakierem (a raczej jego brakiem, ehh) i zakupiłem podkład antykorozyjny w aerozolu oraz lakier o kolorze, który wpadł mi w oko, a jeszcze wcześniej moja luba mi go podrzuciła ;) pozdrowienia ;)

Ogólnie rzecz biorąc, za rozbiórkę roweru zabrałem się jeszcze tego samego dnia, a już po godzince pracy czyściłem wszelkie zakamarki z ognisk rdzy oraz resztek farby. Nie wszędzie udało się zrobić to tak, jak planowałem (miała być piaskarka od wujka, ale jakoś zaniemógł, więc trzeba było sobie poradzić pilnikiem do metalu, szczotką drucianą do wiertarki oraz papierem ściernym), niemniej już po pierwszej godzinie było widać efekty. Łatwo nie było, ale obserwując inne prace nad czyszczeniem stali przed malowaniem, wolałem się przyłożyć, aby po sezonie nie mieć niechcianej „strukturki” pod lakierem.

Fotek podczas czyszczenia nie udało mi się zrobić, bo cały czas miałem ręce wymazane w tym, co znajdowało się na ramie, lecz pochwalić się mogę zdjęciami z etapów malowania.

W sumie poszły dwie warstwy podkładu antykorozyjnego. Szybko schnął (zadziwiająco :o), więc nie musiałem dużo czekać na położenie kolejnej warstwy. Po nałożeniu dwóch warstw pozwoliłem sobie odczekać około godzinki, aby podkład wysechł nie tylko na wierzchniej warstwie (pod palcem ;)), ale i nieco głębiej. Gdy słonko jeszcze świeciło, zabrałem się za lakierowanie kolorem wierzchnim. W sumie nałożyłem 3 warstwy. Sam lakier ma miłą dla oka barwę oraz małe połyskujące punkciki, jednak wymaga jeszcze trochę dopieszczenia.

No i wspomniane zdjęcia:

Druga strona, tuż przed podkładem:

Po dwóch warstwach podkładu:

Czas na trzy warstwy lakieru…

Podsumowując malowanie: na ramę położyłem 3 warstwy lakieru z kolorem, a na niego 3 kolejne warstwy lakieru bezbarwnego. Całość wyszła całkiem ok, pomijając niektóre elementy, które nie zostały dokładnie przeze mnie przeszlifowane. Niemniej, porównując to, co jest teraz, z tym, co było, niebo a ziemia! ;)

Jako niespodziewankę (i dla Was, i dla samego siebie) poleciałem po bandzie i pomalowałem dodatkowo widelec oraz błotniki. Procedura malowania taka sama jak w przypadku ramy, niemniej na błotniki poszła nieco uboższa warstwa podkładu z racji tego, że zawartość puszki w zadziwiającym tempie się opróżniła ;) Kolor oraz bezbarwny: po 3 warstwy.

A teraz trochę fotek:

Zestaw pomalowanych części:

Etap pierwszy, montaż widelca:

Drugi: suport + przerzutka przód:

Korba do zestawu:

Nie obyło się także bez rurki z tecalanu (nylonowej):

Przednie koło…

… oraz tylne wraz ze stopką

Zespół napędowy gotowy! Brakujący łańcuch oraz tylna przerzutka już na miejscu.

Kierownica oraz wszystkie linki wskoczyły na swoje miejsce:

Najważniejsza sprawa, fotelik:

Błotniki oraz pokrowiec na fotelik zajęły swoje miejsca, a rower gotowy jest do drogi ;)

7. Specyfikacja i podsumowanie

Każda budowa, niezależnie czy to urządzenie z zakresu AGD, motoryzacji czy sportu, sprawia wielką frajdę. Poznawanie różnych metod wykonania elementów, ich funkcjonalności oraz sposobu działania jest bardzo kształcące. Nie inaczej było w tym przypadku. Miło jest patrzeć, jak to, co rodzi się w głowie, realizuje się w rzeczywistości, aby później cieszyć oczy właściciela, a także wszystkich dookoła.

Na dzień dzisiejszy, jadąc po raz dziesiąty do miasta Krasnystaw, zawsze natrafiam na uśmiechnięte twarze, niektórzy nawet nie wstydzą się pomachać, a wśród najmniejszych słychać tylko zachwyt oraz pytania „co to za rower?”.

Całość oceniam bardzo pozytywnie, a każdego, kto ma wątpliwości co do budowy, kupna czy nawet przejażdżki takim rowerem, chętnie zapraszam do dyskusji. Jestem pewien, że większość z Was z pewnością przerzuciłaby się z wbijającego w tyłek siedzenia na rzecz wygodnego fotela.

Rower budowany był z pomocą użytkowników forum poziome w tym wątku na forum.poziome.pl.

Krótka specyfikacja:

Parametr	Wartość
Długość całkowita	2165 mm
Baza kół	1320 mm
Wysokość siedziska	410 mm
Wysokość suportu	575 mm
Wysokość szczytu oparcia fotelika	850 mm
Wysokość mostka	845 mm
Wysokość maksymalna (wliczając linki)	860 mm
Koło tylne	26”
Opona tył	Kenda Kwest 26 x 1.5”
Koło przednie	20”
Opona przód	Kenda Kwest 20 x 1.5”
Kaseta	CS M770, 11-32T
Korba	FC M540, 26/36/48
Suport	BB ES30 Octalink
Hamulce P+T	BR M770
Klamkomanetki	ST M510 3x9
Łańcuch	3 x CN HG53 (348 ogniw)
Przerzutka przód	FD M770-e
Przerzutka tył	RD M772